Geld voor Oekraïne – het JHF

De Oekraïne-oorlog markeert een moment van saamhorigheid onder de Nederlands-Joodse organisaties. Veel groepen, verenigingen en organisaties, waaronder ook JMW, besloten gezamenlijk geld in te zamelen voor Joodse Oekraïners. Onder leiding van het Joods Humanitair Fonds, JHF, is de actie een daverend succes geworden.

Iedere binnengekomen euro wordt ook nog eens door het JHF verdubbeld, waardoor tot eind april een bedrag van € 400.000 vanuit Nederland voor de noodhulp beschikbaar was. Daarvan is in razend tempo al zo’n € 300.000 gegaan naar waar het het hardst nodig is, vertelt JHF-directeur Muriel Leeuwin.

“Het is ook de bedoeling dat het geld er echt snel uitgaat, het is noodhulp. Nu is het nodig, dus nu moet het ook worden uitgegeven,” zegt Muriel. Het overgrote deel van het geld gaat naar Joodse organisaties in Oekraïne die daarmee de meest noodzakelijk basale noden proberen te lenigen. “Het gaat bijvoorbeeld naar de opvang van vluchtelingen, het verdelen van voedsel en medicatie.” Een kleiner bedrag is opzij gezet om iets te kunnen doen voor Oekraïense vluchtelingen in Nederland.

Samenwerking

De organisaties die in eerste instantie samen zijn gaan optrekken voor de inzamelactie waren: Het Centraal Joods Overleg (CJO), het Joods Humanitair Fonds (JHF), Haboniem-Dror beHolland, Joods Maatschappelijk Werk (JMW), Maccabi, Beit Ha'Chidush, B'nai B'rith, Netzer, Bendigamos, Bne Akiwa, Israëlactie, de Joodse Gemeente Amsterdam (NIHS), het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK), de Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam (LJG), het Nederlands Verbond voor Progressief Jodendom en het Portugees-Israëlietisch Kerkgenootschap (PIG). Anderen kunnen zich daar nog steeds bij voegen.

Nadat de eerste ronde van € 200.000 vrijwel uitsluitend ging naar organisaties die in Oekraïne zelf actief zijn, wordt nu ook geld gegeven voor de opvang in Oost-Europa. Het JHF is er immers op gericht de Joodse gemeenschappen in Midden- en Oost-Europa te steunen, zegt Muriel. Het fonds werd in 2002 opgericht met 50 miljoen gulden uit de restitutiegelden na overleg tussen Joodse organisaties en de Nederlandse overheid, voor gebruik buiten Nederland. 

Mocht u nog geld willen doneren dan kan dat nog steeds via het JHF, rekeningnummer: NL16ABNA 0571 848 737 ten name van het Joods Humanitair Fonds onder vermelding van “Oekraïne actie”.

“Of er nog wel Joods leven mogelijk is in Oekraïne.”

“Er werd besloten dat te richten op landen in Midden- en Oost-Europa omdat dat dubbel-getroffenen waren, eerst door de Nazi’s en daarna de Communisten, zegt Muriel. “Pas vanaf 1990 konden de Joodse gemeenschappen zich daar weer opbouwen. Dus ons fonds richt zich op het versterken van de Joodse gemeenschappen in die landen.”

Onzekere toekomst

Daardoor is de huidige situatie extra dramatisch voor het JHF en de partnerorganisaties in Oekraïne. “Het is afwachten wat er gaat gebeuren de komende jaren, of er nog wel Joods leven mogelijk is in Oekraïne, of dat iedereen weg is. Hetzelfde geldt voor Rusland. Volgend jaar gaan we nog wel Russische projecten steunen, maar het is nog maar de vraag of het geld daar kan komen, en hoe met alle sancties,” aldus Muriel.

Een van de bestuursleden van het JHF, Tetiana Abovych, directeur van de Joodse Oekraïense studentenbeweging Hillel in Kiev, heeft bijna twee maanden bij Muriel gelogeerd nadat ze was gevlucht uit Kiev. Nu is ze naar Bulgarije want, zegt Muriel, “Ze zou dolgraag als het weer kan terugkeren naar Kiev.” Maar wat ze dan precies zal vinden, is de vraag.

De demografie van Joods-Oekraïne is door de oorlog helemaal verschoven. Muriel geeft het voorbeeld van de Pesach seder: “In Lviv is er eigenlijk een kleine afdeling terwijl ze in Kiev 2.000 leden hebben. Ze vieren daar altijd een grote seder, nu waren ze maar met een groepje van twaalf vrijwilligers. In Lviv, waar de groep meestal niet zo groot is hadden ze twee seders van elk driehonderd mensen per avond.”

“Er is vertrouwen tussen de organisaties.”

Wat er ook gebeurt, de Oekraïense Joodse gemeenschap en de mensen die hen buiten Oekraïne opvangt, zullen de komende jaren veel steun nodig hebben. Muriel was wat dat betreft blij verrast door de enorme respons op de inzamelactie. “De fondsenwerving in Nederland is veel beter gegaan dan verwacht. Eerder hebben we geld proberen te werven en alles bij elkaar € 900 opgehaald. Het is echt ongelooflijk, in no time, binnen een week, kwam er ontzettend veel geld binnen. Dat is wel heel mooi om te zien. Het komt ook omdat de koppen bij elkaar zijn gestoken.”

Vooral dat laatste is wat het verschil maakt en Muriel is vol lof voor alle partners, waaronder JMW. “De samenwerking gaat heel goed, er is vertrouwen tussen de organisaties. Ik weet dat we allemaal bezig zijn met iets dat we heel belangrijk vinden, dat er een plek is voor de vluchtelingen, dat hun leven weer op een bepaalde manier verder kan.”

Klik hier om terug te gaan naar de overzichtspagina.