Ouders en kinderen - Participe

Een van de instanties waarmee JMW samenwerkt voor de opvang van mensen die het oorlogsgeweld in Oekraïne zijn ontvlucht, is de maatschappelijk werkorganisatie Participe. Dat doet Participe in opdracht van de gemeente Amstelveen. In het voormalig cultuurcentrum Griffioen in Uilenstede, nabij de twee hotels waar de meeste vluchtelingen zijn ondergebracht, probeert Participe een veilige oase te creëren voor kinderen en ouders.

Elena Nabatova, manager bij Participe, laat de zalen zien waar lesgegeven wordt, naschoolse opvang plaatsvindt, psychologen spreekuur houden, en ook films worden getoond en muziek wordt gespeeld. “Ik ben ontzettend blij dat we deze opdracht hebben gekregen,” vertelt Elena. “Als je een bijdrage kan leveren aan hun welbevinden, aan hun toekomstperspectief, om elkaar als mensen te blijven benaderen, dan is dat heel belangrijk.”

“In een crisis weten we elkaar ontzettend goed te vinden.”

Elena is zelf in 1991 als tiener naar Nederland gekomen vanuit Moskou, met de grote golf Joden die toen het land verlieten. Ze kan zich dus heel goed verplaatsen in mensen die opnieuw moeten beginnen. Ze is destijds bijgestaan door JMW en nu ook enthousiast over de samenwerking. “Met JMW kunnen we elkaar altijd bellen, dat is goud waard, in een crisis weten we elkaar ontzettend goed te vinden.”

Dat het om een crisis gaat blijkt ook uit de ervaringen van de mensen die met Elena werken. De gevluchte Oekraïners hadden het vooral in het begin erg moeilijk met alleen al het feit dat ze veilig in Nederland waren. Het gaat vooral om moeders met kinderen omdat mannen onder de zestig dienstplichtig zijn en in Oekraine moesten achterblijven.

Yulia Pimenyova is psycholoog en ook zelf een van de vluchtelingen uit Kiev. Ze behandelt nu mede-vluchtelingen die daar behoefte aan hebben. “Hun vragen veranderen naarmate de tijd vordert, in het begin hadden ze vooral moeite met het feit dat ze hier veilig waren en hun mannen daar nog waren en zich in een onveilige situatie bevonden. Ze missen vaak de mensen die daar nog zijn en vinden het daarom moeilijk als ze zich hier zelf fijn zouden voelen, ze voelen zich schuldig,” zegt Yulia.

“De kinderen missen hun vader heel erg.”

Ook de kinderen waren vooral in het begin heel erg daarmee bezig. Ludmilla Lepetiukha, een Oekraïense die vier jaar geleden naar Nederland kwam en getrouwd is met een Nederlandse man, organiseert naschoolse opvang. “De kinderen spraken eerst de hele tijd over de oorlog in Oekraïne want al hun vaders, alle mannen tot zestig, konden niet weg en zijn daar nog. De kinderen missen hun vader heel erg en eentje zei zelfs: ‘Ik wil naar mijn vader, ook al gaan ze me doden, dan ga ik samen met hem dood’.”

Het is voor de medewerkers in Griffioen van het grootste belang dat de kinderen en ouders zich veilig en op hun gemak gaan voelen en dat is ook voor een groot deel gelukt. “Niet dat ze het vergeten zijn, maar ze voelen zich hier meer op hun gemak. Veel kinderen hebben fietsen, we doen heel veel activiteiten met ze, ze voelen zich beter,” zegt Ludmilla.

“Een kleine pauze is goed voor ze.”

Ook Olga Kandrachova die een speelgroep begeleidt voor 2- tot 6-jarigen, merkt de veranderingen bij de kinderen. “In het begin moesten de ouders er de hele tijd bij zijn, maar langzamerhand raken de kinderen meer gewend aan elkaar en aan de omgeving. Het is belangrijk voor ze dat ze zich veilig voelen en nu zie je dat ze zich meer op hun gemak voelen, ze spelen meer samen dus kunnen de moeders even koffie gaan drinken of deelnemen aan een van de activiteiten die hier voor ze zijn. Ze zijn de hele dag in het hotel, dus een kleine pauze is goed voor ze.”

Veel ouders voelen nu de druk om snel in Nederland te integreren en willen dat hun kinderen meteen Nederlands leren. Olga kwam op negenjarige leeftijd naar Nederland en probeert de ouders gerust te stellen dat het wel goed komt met de taal. “Wij zeggen dat de kinderen zich eerst hier veilig moeten voelen, ze moeten eerst landen, alles op zijn tijd. De ouders maken zich zorgen dat het niet snel genoeg gaat, dat ze misschien zo meteen een achterstand hebben. Ik zeg dan dat ik het ook snel geleerd heb.”

“Plan niet ver vooruit, neem het dag voor dag.”

Onzekerheid over de toekomst is iets wat ook Yulia, de psychologe, bespeurt als iets wat de meeste vluchtelingen bezighoudt. Ze leeft zelf volgens een regel die ze ook haar cliënten aanraadt: “Ik zeg tegen mijn cliënten en andere mensen: plan niet ver vooruit, neem het dag voor dag.”

Klik hier om terug te gaan naar de overzichtspagina.