Toekomstbeelden van Joods Nederland

De wereld verandert snel en de toekomst van Joods Nederland ligt niet vast. Hoe die toekomst eruitziet en vorm krijgt, ligt in onze eigen handen. JMW ontwikkelde vier mogelijke toekomstbeelden op basis van gesprekken met vele betrokkenen uit de gemeenschap. Ga daarover met elkaar in gesprek, deel ideeën en denk bewust na over wat ons bindt. Zo versterken we de gemeenschap en bereiden we ons voor op wat komt.  

Welk van deze vier kinderen laat jou nadenken?

De vier kinderen uit de Haggada – het boek waaruit wordt voorgelezen tijdens de Seideravond – krijgen in deze video een nieuwe betekenis. Elk kind brengt een mogelijk toekomstbeeld tot leven. Niet om te voorspellen, maar om deze samen voor te stellen en vorm te geven.

Verken de verschillende werelden

De vier toekomstbeelden – Dubbelleven, Makom, Masada en Amorieten – laten zien hoe Joods Nederland zich kan ontwikkelen door middel van twee bepalende vragen: Hoe aantrekkelijk is Joods leven voor Joden? En in hoeverre maken Joden vanzelfsprekend deel uit van de Nederlandse samenleving?

Deze toekomstbeelden helpen om grip te krijgen op een onzekere toekomst, dit bespreekbaar te maken en om samen te ontdekken welke keuzes we vandaag kunnen maken voor morgen.

De toekomst vormgeven

Bespreek het met elkaar
Met onze gesprekskaart, geïnspireerd op de vier kinderen van de Haggada, ga je samen in gesprek over de toekomst. Leg de kaart op tafel tijdens de seideravond. Gebruik hem binnen je organisatie of tijdens een bijeenkomst en ontdek welke toekomst jij en anderen voor je zien.

Hoe werkt het?
Lees de teksten van de vier kinderen en verdiep je in de bijbehorende werelden. Gebruik daarna de gespreksvragen om met elkaar te praten over de toekomst van Joods Nederland.

Vraag hier gratis kaarten aan voor jouw gesprek:

Wat zegt elk kind?

De vier kinderen van JMW zijn geïnspireerd op de vier kinderen uit de Haggada, uit het Pesachverhaal dat tijdens de seideravond wordt verteld. In ons verhaal staan deze vier kinderen voor mogelijke toekomstbeelden van Joods Nederland.

Het verborgen kind
Het vrije kind
Het vechtende kind
Het vergeten kind

Het verborgen kind

“Wat is dit alles voor jullie? Zoveel activiteiten, zoveel uitnodigingen, zoveel mogelijkheden – hoe moet ik kiezen? En waarom moet ik dit alleen met jullie delen? Waarom kan ik mijn niet-Joodse vrienden niet meenemen in dit leven dat toch ook van mij is?"

Dubbelleven

Het vrije kind

“Laat allen komen en mee-eten! Is er nog ruimte aan mijn tafel voor wie ik heb uitgenodigd? Voor vromen en vrijen, voor rechts en links, voor wie zoekt en wie zeker weet?"

Makom – Vieren en laten zien.

Het vechtende kind

“Dit feest zal ik vieren. Zoals mijn ouders, en hun ouders vóór hen. Hier. In Nederland. Want ik laat mij niet wegjagen. Tradities zijn geen decoraties -ze zijn wortels. En wie wortels heeft, blijft staan."

Masada – Vechten of vluchten

Het vergeten kind

“Wat betekent dit alles voor mij? Nederland is goed. Het leven is vol. Waarom zou ik mij keren naar iets dat voorbij is? Die gebruiken, die regels – zij waren van mijn voorouders. Misschien hadden zij ze nodig. Maar ik niet."

Amorieten – Assimilatie

Deel jullie ervaring met ons en anderen!

Hoe verliep het gesprek over de toekomst van Joods Nederland? Ontstond er tijdens de seideravond of op een ander moment een bijzonder gesprek aan tafel, kwamen er waardevolle inzichten boven die het delen waard zijn. Laat online een reactie achter. Zo maken we zichtbaar dat we samen vorm geven aan de toekomst van Joods Nederland.

Hoe we tot vier toekomstbeelden kwamen

De toekomstbeelden zijn gebaseerd op een scenariostudie van JMW, waarvoor tientallen Joodse Nederlanders zijn geïnterviewd. Uit de studie blijkt dat Joods Nederland te maken heeft met een aantal duidelijke trends die zich zeker doorzetten.
Zo zien we onder andere een afnemende kennis van religie en traditie, een veranderende relatie met Israël, een groeiend aantal gemengde relaties, blijvende zorgen over veiligheid en een wereld die steeds onzekerder en divers wordt.
De belangrijkste trends uit deze gesprekken vormen de basis van de vier toekomstbeelden. Nieuwsgierig naar de inzichten en resultaten? Download hier het volledige onderzoek.

Veelgestelde vragen

Wat is de aanleiding voor dit initiatief van JMW?

Bij JMW zijn wij de laatste tijd veel bezig met de toekomst. De Joodse gemeenschap verandert, zowel van samenstelling en omvang als wat betreft karakter. Dat bleek onder andere uit het demografisch onderzoek van JMW. Maar ook de wereld om ons heen verandert snel. Digitalisering, globalisering, vergrijzing. De opmars van AI. Internationale conflicten elders bereiken Nederland en hebben ook invloed op de Joodse gemeenschap. En ook binnen Nederland volgt de ene impactvolle gebeurtenis de andere op.

Je voorbereiden op de toekomst is niet gemakkelijk. Want wie weet hoe de huidige gebeurtenissen zich verder zullen ontwikkelen? Bij gebrek aan een glazen bol besloot JMW daarom om de hulp in te schakelen van adviesbureau van de Bunt. Samen met hen interviewden wij meer dan 40 personen – individuen en vertegenwoordigers van Joodse organisaties – over de ontwikkelingen die zij in hun directe omgeving zien. Op basis van de trends die uit die gesprekken naar voren kwamen ontwikkelden wij vier toekomstbeelden voor de Joodse gemeenschap in Nederland. Vier radicale werelden die de richtingen aangeven waar de Joodse gemeenschap in Nederland zich naartoe kan ontwikkelen.

Wie zijn de vier kinderen van de Haggada eigenlijk?

De vier kinderen van de Haggada komen uit het Pesachverhaal dat tijdens de seideravond wordt verteld. Ze staan voor vier verschillende manieren waarop mensen vragen stellen en leren. Het gaat om:

  • Het wijze kind – stelt verdiepende vragen en wil begrijpen hoe de traditie precies in elkaar zit.
  • Het slechte of opstandige kind – plaatst zich buiten de gemeenschap en stelt kritische, soms uitdagende vragen.
  • Het eenvoudige kind – vraagt simpelweg: “Wat is dit?”
  • Het kind dat niet weet hoe te vragen – stelt geen vraag, waardoor jij het gesprek zelf moet openen.

Deze vier kinderen herinneren je eraan dat mensen op verschillende manieren naar tradities en verhalen kijken. Tijdens de seider krijgt elke manier van vragen een plek. Het gesprek over het Pesachverhaal begint steeds opnieuw – met nieuwsgierigheid, twijfel, eenvoud of stilte.

Wie is contactpersoon voor pers en media

Journalisten en redacties die meer willen weten over dit initiatief of over de toekomstbeelden voor Joods Nederland, neem gerust contact met ons op. Wij geven toelichting op het onderzoek, de toekomstenbeelden en intenties van de voorlichtingscampagne.
Neem contact op per mail met de afdeling Marketing & communicatie via communicatie@joodswelzijn.nl of 088 – 165 22 00.

Blijf op de hoogte

Ontvang de tweewekelijkse nieuwsbrief van JMW in je mailbox
Ja, ik wil mij aanmelden